Ngoài dự đoán
Sau một thời gian tự luyện tập, bạn có thể gặp phải một tình huống ngoài dự đoán:
Không biết nói gì...
Ban đầu, 3 giờ mỗi ngày của bạn nên tập trung vào hình thành giọng nói và mở rộng trí nhớ, nhưng nhiều người phát hiện rằng "viết ra những gì mình muốn nói bằng tiếng mẹ đẻ" ngày càng tốn thời gian và công sức, cuối cùng, thậm chí không thể nhớ ra điều gì để nói... Chuyện gì đang xảy ra? Đây là một tình huống rất khó phát hiện, nhiều người có thể chưa bao giờ nhận ra. Mặc dù khó khăn trong việc học ngoại ngữ có thể đến từ nhiều khía cạnh khác nhau, điều khiến người ta bối rối nhất là nhận ra khó khăn lớn nhất lại đến từ trình độ tiếng mẹ đẻ của chính mình.
Rõ ràng, trình độ tiếng mẹ đẻ giới hạn việc tiếp thu ngôn ngữ thứ hai.
Một số người ban đầu nghĩ rằng vấn đề của mình là do từ vựng không đủ... Vì vậy, họ tìm đến sách từ vựng hoặc phần mềm học từ để học. Mọi người đều giống nhau, hiệu quả không tốt lắm. Tại sao? Vì có quá nhiều từ là những thứ mình không dùng trong cuộc sống, những khái niệm mà mình thậm chí chưa từng gặp trong tiếng mẹ đẻ, thì làm sao có thể nhớ được khi dùng ngoại ngữ? Ghi nhớ không phải là không thể, thậm chí còn tốt, nhưng dùng vào đâu mới là vấn đề?
Đây là một sự thật rất đáng tiếc:
Ở bất kỳ quốc gia nào, mặc dù giao tiếp cơ bản trong cuộc sống không có vấn đề gì, nhưng tỷ lệ người có thể sử dụng ngôn ngữ một cách tốt để diễn đạt và giao tiếp luôn dưới
...
Đây thực ra là nói giảm. Nếu nâng yêu cầu lên một chút, nói là
Nhưng vấn đề không phải ở từ vựng, không phải ở ngữ pháp, thậm chí không phải ở khả năng ngôn ngữ cơ bản, mà là do thiếu khả năng quan sát và khả năng suy nghĩ. Bộ não cần đầu vào sau đó xử lý để xuất ra. Giống như máy tính, nếu đầu vào là rác, đầu ra cũng chỉ là rác. Nếu không có đầu vào, thì xử lý cái gì đây? Nếu xử lý không rõ ràng, thì xuất ra có ích gì?
Tuy nhiên, cũng đừng lo lắng, thực sự có cách để nhanh chóng cải thiện, vì cấu trúc ngôn ngữ hàng ngày rất đơn giản.
Nếu là lý luận, thì:
Phổ biến nhất là sau khi nói một câu, chọn một trong ba khía cạnh What, Why, How để mở rộng, nếu cần thiết thì mở rộng toàn diện từng khía cạnh...
Nói cách khác, nó giống như một cái bàn, có mặt bàn, sau đó có thể chỉ có một chân (một ví dụ, một lý do, một giải thích), cũng có thể có hai chân (một ví dụ, thêm một lý do; hoặc hai ví dụ; hoặc hai lý do), cũng có thể có ba chân, bốn chân... Nhưng thông thường không cần quá nhiều chân...
Nếu là kể chuyện, thì:
Phổ biến nhất là kể theo trình tự thời gian, nếu không thì dùng hồi tưởng hoặc chèn kể – để tạo ra hồi hộp và hiệu ứng.
Ngoài ra, tất cả đều là chi tiết. Khả năng cần thiết chỉ có thể dựa vào ngày càng tích lũy. Nhìn thấy từ ngữ hay, câu hay, kiểu câu hay thì lưu giữ lại; nhìn thấy tình tiết hay, đoạn văn hay thì lưu giữ lại; nhìn thấy ví dụ hay, phân tích hay, cấu trúc hay thì lưu giữ lại... Chỉ cần gặp cơ hội có thể áp dụng thì cố gắng dùng nhiều lần – chỉ có vậy thôi.
Nếu bạn muốn tạo thói quen, hãy xử lý thêm chi tiết, chẳng hạn:
- Thông tin chính xác: con số, năm tháng, tên người, tên địa danh;
- Nếu có trích dẫn, văn bản phải không sai một chữ;
Như vậy, khả năng xuất ra của bạn sẽ cơ bản đạt yêu cầu... Chỉ cần bắt đầu, liên tục tích lũy, sẽ ngày càng tốt hơn. Bạn thấy đấy, nhiều người chỉ vì quen lười biếng thôi – ban đầu không phải không làm được, nhưng lười quá lâu, thì không thể làm được nữa.
Xuất ra (nói, viết) thì tiền đề là xử lý (suy nghĩ)? Nó thực ra dựa vào tiền đề khác – đầu vào (đọc, quan sát). Vì chỉ cần có đầu vào là cần xử lý, nên đầu vào càng nhiều, kinh nghiệm xử lý càng phong phú, đơn giản vậy thôi. Vì vậy, nhất định phải đọc nhiều sách, đọc sách hay, đó cũng là hoạt động cần thiết để giữ cho não bộ khỏe mạnh hàng ngày.
Ngoài ra, quan trọng nhất là tạo thói quen:
Thu thập các câu hỏi đáng suy nghĩ.
Chuẩn bị một cuốn sổ riêng cho việc này, hoặc một mục riêng trong ứng dụng ghi chú trên điện thoại. Liên tục thu thập, liên tục sắp xếp. Nếu không có câu hỏi trong đầu, bộ não sẽ không đặc biệt xử lý các đầu vào liên quan. Nếu trong đầu đầy câu hỏi, bạn sẽ phát hiện mình quan sát nhiều hơn, khi quan sát sẽ thấy nhiều chi tiết hơn, khi suy nghĩ sẽ liên kết nhiều hơn...
Bộ câu hỏi này, một mặt giống như nam châm, thu hút những thông tin mà nếu không có nó bạn có thể không chú ý đến, mặt khác giống như cái rây, giúp bạn lọc ra những thứ không liên quan đến bạn. Cuối cùng, bạn sẽ thấy nó là một trong những công cụ tốt nhất để kiểm soát sự chú ý của mình.
Tất nhiên, nếu có thời gian và năng lượng, bạn nên đọc thêm nhiều sách liên quan đến viết lách. Ví dụ, The Elements of Style của William Strunk Jr., The Sense of Style: The Thinking Person's Guide to Writing in the 21st Century của Steven Pinker, Style: Lessons in Clarity and Grace và The Craft of Research của Joseph M. Williams, On Writing: A Memoir Of The Craft của Stephen King, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting của Robert McKee... Có rất nhiều sách hay.